HomeCosplay LessenHet belang van de juiste steken

Het belang van de juiste steken

Wanneer je met een naaimachine werkt zie je vaak al dat je allerlei opties hebt om bepaalde steken in te stellen op de machine. Maar ook in bepaalde tutorials of patroonadviezen wordt er wel eens gesproken over “steken” en dat je deze hebt in allerlei soorten en maten.

De steek is de manier waarop de draden in de machine in elkaar worden geweven maar ook op welke afstand, in welke spanning, en of ze een bepaalde vorm moeten aannemen. Deze steken zijn erg belangrijk want afhankelijk van de stof die je gebruikt en het effect dat je wilt hebben zal je een bepaalde steek moeten kiezen. Hierbij is ook de lengte en breedte van de steek belangrijk. Doe je dit niet goed dan kan het zijn dat je rekbare stof ineens niet meer te rekken is of dat halverwege de dag de naden van je kostuum uit elkaar springen.

 

Soorten steken

Er zijn tientallen soorten steken, waarvan sommige zelfs voor één soort naaimachine. Over het algemeen zijn er echter een tiental steken die iedereen moet kennen, waarvan er twee zijn die je het meeste gebruikt: de (drievoudige) rechte steek en (gestikte) zigzagsteek.

De andere zijn vooral in specifieke situaties bruikbaar, maar toch is het belangrijk om van hun bestaan af te weten. Het is wellicht een beetje saai om over de diverse steeksoorten te leren maar neem ook echt goed de tijd om deze basisinformatie onder de knie te krijgen voor je vol enthousiasme aan de slag gaat. Deze kennis vooraf hebben kan je namelijk een hoop stress en ellende besparen en je leven gewoon een stuk makkelijker maken.

 

Hechtsteek / Rijgsteek

De hechtsteek is geen steek die je daadwerkelijk gebruikt voor het vastzetten van onderdelen of maken van naden. Deze steek is vooral bedoelt voor het losjes aan elkaar rijgen van bepaalde onderdelen om te kijken of je bijvoorbeeld de juiste afmetingen hebt gebruikt en/of onderdelen goed in elkaar passen. De steken worden met grote tussenpozen en lange lengtes gemaakt en vaak ook met de hand gezet in plaats van een naaimachine. Soms worden ze ook gebruikt voor het maken van ruches (meer daarover hier).

 

(drievoudige) Rechte steek

De rechte steek is eigenlijk de “standaard” steek. Hiermee zul je het meeste naaiwerk doen van alle stoffen die niet rekbaar zijn. Hierbij maak je in een rechte lijn steken zonder onderbrekingen. Een variant hierop is de drievoudige rechte steek. In basis is deze hetzelfde maar pakt hem breder en met meer draad. Hierdoor is het geheel sterker en wordt dus veel gebruikt op plekken waar je een sterke naad moet hebben. 

 

Rechte steek met dubbele naald / tweelingnaald

Technisch gezien is dit geen aparte steek, je gebruikt immers een gewone rechte steek maar wanneer je een zogenoemde tweelingnaald hierbij gebruikt krijg je een ander effect. Namelijk aan de bovenkant van de stof twee rechte lijnen maar aan de onderkant een zigzagsteek. Hierdoor krijg je een professionele zoom zonder dat er direct een lockmachine of overlocksteek voor gebruikt hoeft te worden. Let hierbij heel goed op het voetje dat je gebruikt en de instellingen van lengte en breedte van de steek (meer erover later) en het allerbelangrijkste: dat je steek ingesteld staat op rechte steek, dus NIET op zigzag. Vervolgens naai je gewoon zoals je altijd zou doen.

Tip: zie je aan de achterkant een slordige lus dan kan je onder- of bovenspanning verkeerd staan. Dit kun je aanpassen volgens de gebruiksaanwijzing van je naaimachine.

 

(gestikte) Zigzagsteek

De zigzagsteek wordt gebruikt voor het afwerken van allerhande soorten stof. Deze steek zorgt ervoor dat je stof niet gaat rafelen. In basis is deze steek niet geschikt voor elastische stoffen. Maar de gestikte zigzagsteek is dit wel. Zoals de naam al doet vermoeden is deze hetzelfde als de zigzagsteek. Het grote verschil is echter dat er kleine onderbrekingen inzitten. Hierdoor is deze steek ook te gebruiken bij elastische stoffen.

 

Overlocksteek

Sommige naaimachines hebben ook een standaard instelling voor een overlocksteek. Het lijkt op een zigzagsteek maar met wat extra’s. Hierbij krijg je eenzelfde soort effect als met een lockmachine. Dit betekent dat deze perfect geschikt is voor het afwerken van randen, zomen en naden. Grote verschil met een lockmachine is de snelheid en het feit dat je nog handmatig de stof zal moeten afknippen aan het einde. Daarbij zijn niet alle naaimachines even goed in het zetten van deze steek en wanneer je grote hoeveelheden moet doen kan een lockmachine de voorkeur hebben. Een vereiste (of in elk geval handig hulpmiddel) hierbij is wel het hebben van een zogenaamd lockvoetje. Hierdoor voorkom je dat de rand van je stof krom komt te staan.

 

(elastische) Blindzoomsteek

Deze steek gebruik je voor het maken van een blinde zoom (hier meer over zomen en naden) in niet rekbare stoffen. Heb je wel een rekbare stof dan gebruik je de elastische blindzoomsteek. Bij deze steek is vaak wel een blindzoomvoetje vereist, of in elk geval sterk aan te raden. Meer over zomen lees je hier.

 

(elastische) Schulpsteek

Net als de blindzoomsteek is deze steek speciaal voor het maken van zomen. Je krijgt hierbij leuke afgeronde zomen met een soort halve circkeltjes aan de onderkant. Het is een decoratieve manier van zomen die je vooral bij dameskleding ziet. Meer over deze zoom en hoe je het precies doet lees je hier.

 

Borduursteek

Borduren wordt meestal met de hand gedaan maar kan enorm tijdrovend zijn, zeker wanneer je een groot project wilt maken wil je soms niet te lang bezig moeten zijn met borduren. Gelukkig hebben sommige naaimachines een speciale stand voor borduursteken. Hiermee krijg je dikke steken die lijken op “echt” borduurwerk. Als je een hele luxe machine hebt kun je zelfs de borduurpatronen laten inlezen en de naaimachine het werk automatisch laten doen! Deze hebben vaak wel een heftig prijskaartje (denk €1000+) maar gelukkig kun je ook met minder luxe machines nog borduren. Hiervoor zul je wel wat nauwkeurige te werk moeten gaan.

 

Overige soorten steken

Zoals gezegd zijn er echter ook nog steken die wisselen per machine/merk. Zo heeft Pfaff bijvoorbeeld een steek die de ‘Griekse steek’ heet en een speciaal patroontje achterlaat. Deze benoemen we allemaal niet aangezien deze machine-specifiek zijn. Mocht je nou een machine hebben met een steek die we hier niet noemen maar weet je niet wat het is? Zoek het dan even op in de handleiding. Zo heeft Singer bijvoorbeeld een volledig overzicht van hun steeksoorten online staan, perfect om even in te neuzen als je meer wilt weten over de verschillende soorten.

Geen handleiding? Dan kun je het beste even online googlen of simpelweg de steek even uitproberen op een lapje stof om te kijken wat het effect is. Overigens is het sowieso aan te raden om deze steken eens op wat lappen stof te proberen zodat je zelf kunt zien en ervaren wat ze precies doen en hoe ze reageren op bepaalde stoffen.

 

Lengte en spanning van de steken

We noemden het in het begin al even maar ook de lengte en de spanning van de steek is belangrijk in het selecteren en instellen van je steek. Wat hiermee beinvloed wordt is de afstand tussen het ene naaldgat en het volgende, én hoe strak de draad gespannen moet zijn tussen deze twee gaten. Zo wil je voor het ene project soms een lossere soort steek dan bij een andere, bijvoorbeeld wanneer je de rek er in wilt houden. Onderstaand een voorbeeld van een rechte steek en een zigzagsteek op verschillende lengtes:

Afbeelding via SanNaait.

Tegenwoordig stellen de meeste machines (mits je een elektrische hebt) automatisch de juiste lengte en breedte in wanneer je een bepaalde steek selecteert. Je hebt er dan ook geen omkijken meer naar tenzij je een aparte stof gebruikt. Vaak is dit wel een kwestie van wat uitproberen maar hier komen proef lapjes stof dan ook goed van pas!

Onderstaand nog een tweetal naaimachines die je meer vertellen over steken en hoe je deze kunt instellen op de naaimachine.

 

Share With:
Rate This Article
No Comments

Geef een reactie

Close