HomeCosplay LessenHoe maak je plooien?

Hoe maak je plooien?

Plooien kom je regelmatig tegen in diverse soorten outfits maar met name bij bijvoorbeeld rokjes zoals Japanse schoolrokjes.  Je ziet altijd dat deze op een aparte manier vallen met allemaal “vouwen” erin. Die vouwen noem je plooien en afhankelijk van hoe je de stof vouwt en vervolgens naait krijg je een bepaalde plooi. Je gebruikt het overigens niet alleen bij rokken of de onderkant van jurken maar je kunt ook tops en blouses plooien voor bepaalde effecten.

Er zijn een stuk of 12 verschillende soorten plooien waaronder speciale soorten plooien die ten tijde van de 19de eeuw gebruikt werden bij bepaalde soorten klederdracht. Behoorlijk specifiek en niet het soort plooi waar we ons in deze post in verdiepen. Hier zullen we de twee meest voorkomende soorten plooien bespreken de dubbele plooi (in het Engels box pleat) en de  platte plooi (in het Engels knife pleat) en op het einde nog een paar YouTube video’s van zeer specifieke plooien.

Note: Ondanks dat we hier veel het voorbeeld van een rokje noemen kun je plooien echter ook gebruiken bij het maken van bijzondere kragen en mouwen en andere toepassing afhankelijk van het character dat je wilt cosplayen.

 

Platte Plooi

De platte plooi (in het Engels knife pleat), is één van de meest gebruikte soorten plooien en zie je heel veel terug in plooirokjes. Het zijn vaak relatief smalle plooien die allemaal dezelfde richting op gaan. Ze zijn gelukkig vrij makkelijk te maken mits je wel wat geduld, flink wat spelden, en een goed strijkijzer bij de hand hebt. Maar hoe maak je nou platte plooi? Onderstaand wordt er al het een en ander uitgelegd maar we hebben ook uitgebreid omschreven hoe je dit bijvoorbeeld toe past op een rokje.

 

Wil je deze techniek toepassen op bijvoorbeeld het maken van een plooirokje? Dan moet je wel iets meer weten nog (en bijvoorbeeld je stof niet markeren met een pen zoals hierboven).

 

Plooirokje maken met platte plooi

Om te beginnen heb je een lap stof nodig. Afhankelijk van je middelomtrek (taille) en de lengte die je wilt hebben zal deze variëren. Gemiddeld genomen zal je rokje tussen de 40 en 50cm lang zijn (maar soms langer/korter afhankelijk van hoe lang je zelf bent en waar je wilt dat het rokje valt) en ongeveer 3x de omtrek van je taille. Is deze bijvoorbeeld 70cm dan heb je 210cm aan stof nodig qua lengte + altijd nog ruimte voor een zoom (1cm aan beide kanten van de stof). Dit kan echter ook minder/meer zijn afhankelijk van de plooi die je precies wilt hebben.

Ook daarna kun je twee kanten op. Je kunt eerst beslissen hoeveel plooien je wilt en dan de totale lengte delen door dat aantal (210cm /15 plooien = 14 plooien), of bedenken hoe breed je ze wilt en dat ook gebruiken om te delen (210cm / plooien van 10cm = 21 plooien). Persoonlijk zou ik aanraden af te gaan op deze tweede berekening. Dus kijken welke grootte je mooi vindt of het beste bij je personage past en dan kijken hoeveel je uit je stof kunt halen. Tenslotte moet je ook nog een zoom aan de bovenkant van je rok aan brengen de “waist band” hiervoor heb je, afhankelijk van wat je wilt heb je een stuk stof nodig die even lang is als de omtrek van je taille (+1cm aan beide kanten voor de naad) en ongeveer een centimeter of 10 breed.

Met je stof klaar maak je als eerste een zoom in je stof aan de onderkant van de rok. Het is het makkelijkste om te doen voor je begint met de plooien dus regel dit eerst! Daarna is het tijd om te gaan markeren waar je plooien komen. Leg de stof languit op een vlak oppervlak en markeer eerste aan beide kanten van de stof de zoom. Vanaf daar meet je 10cm af en markeer/speld je. Dit doe je elke 10 cm tot je de hele rok gehad hebt.  Soms zie je wel eens dat mensen aanraden de stof in te knippen op de plek waar de plooi komt maar wij raden dit je heel erg af! Wanneer je het niet goed doet kun je de stof uit laten scheuren of als je net wat te ver gaat zie je een gat of moet je je zoom verleggen etc. Met o.a. woorden heel stom idee, gebruik gewoon iets om de stof te marken (zoals krijt) of spelden.

Eenmaal alles gemarkeerd kun je gaan beginnen met het vouwen van de plooien. Hiervoor pak je de eerste markering aan het uiteinde van je stof en vouwt deze naar de markering van je zoom toe en speld deze wederom vast. Mocht je spelden voor het markeren gebruikt hebben dan haal je deze er eerst uit. Optioneel kun je ook de onderkant van je stof vast pinnen (doen!). Daarna ga je naar het derde markeerpunt en brengt deze naar de tweede en speld weer vast. Dit herhaal je telkens tot je aan het einde van je rokje komt.

Daarna pak je een strijkbout (let wel op de temperatuur bij vooral synthetische stoffen!) en strijk over de plooien heen zodat ze op hun plek blijven zitten. Pak daarna de zoomband voor je rokje. Vouw deze dubbel, strijk hem en zet deze dan op de bovenste rand van je plooien. Je wilt hierbij dat je gevouwen stukje stof met de vouw naar je toe zit, en naai alleen de onderste band vast. (zie onderstaande video vanaf 6:46 voor beeld hierbij). Vervolgens naai je een blinde rits in de uiteinden, naait de naad verder vast, (lees hier hoe) en vouwt dan de rest van je zoomband naar binnen en bevestig. En tada! Je rokje is klaar!

Onderstaande video laat dit gehele proces zien, inclusief al een stuk over het maken van een dubbele plooi (box pleat). Let op: de afmetingen die ze hier noemt zijn we het niet geheel mee eens dus pak ze wat ruimer dan de dame hieronder aanraad. De rest van haar tutorial is wel heel fijn!

 

Dubbele plooi

Een ander soort plooi die je veel terug ziet is de dubbele plooi (in het Engels box pleat). Deze plooi is vaak wat groter opgezet en kenmerkt zich door een plooi die “bovenop” de stof lijkt te liggen afgewisseld door een “ingevallen” stukje alvorens je weer een plooi ziet. In tegenstelling tot de platte plooi heeft deze een zichtbare vouw aan beide kanten, vandaar de naam dubbele plooi.

Maar hoe gaat dit nou in zijn werk? De basis begint het zelfde als bij een plooirokje: het nemen van je maten en het berekenen van de benodigde stof. Ook hier kun je weer uitgaan van ongeveer 3x de omtrek van je taille + naadtoeslag en de gewenste lengte van je rok voor de breedte, én de stof voor de tailleband. Daarna moet je weer kijken hoeveel plooien je wilt en/of hoe breed je ze wilt hebben. Over het algemeen zie je dat de plooien bij deze wel een stuk breder zijn maar dit is natuurlijk geheel naar wens aan te passen.

Waar je ook goed op moet letten is hoe ver je de dubbele plooien van elkaar af wilt hebben. Wil je ze allemaal tegen elkaar aan hebben liggen? Wil je er ruimte tussen? Dit kan ook de hoeveelheid stof die je nodig hebt beïnvloeden. In de eerste onderstaande video zie je hoe je dit tot in de puntjes kunt berekenen of lees het hier als je het liever op “papier” wilt hebben. Het kan wat ingewikkeld lijken maar zo gauw je de eerste plooi hebt valt het mee!

Eenmaal het wiskundige gedeelte klaar kun je gaan beginnen. Zet eerste de zoom in de onderkant van je rok en begin met het markeren van de plooien. Je begint weer met het markeren van de naadtoeslag aan beide kanten en vanaf daar markeer je de vouwen. Let op dat je onderscheid maakt tussen de de soorten markeringen zodat je nog precies weet welke welke is wanneer je eenmaal gaat vouwen. Maak bijvoorbeeld de zijkanten van de zichtbare plooi wat langer (zie video voor voorbeeld). Klaar met markeren dan ga je net als bij de platte plooi wederom alles afspelden, gladstrijken, rits erin zetten, tailleband erop naaien, en ben je weer helemaal klaar!

 

Overige soorten plooien

Zoals bovenstaand vermeld zijn er nog een aantal soorten plooien. Hier zullen we in de toekomst in detail meer over vertellen maar voor nu willen we je al wel vast wijzen op deze tutorials zodat je in elk geval van het bestaan er van weet en mogelijk kunt gebruiken in je projecten.

En nog een laatste video die eigenlijk nogal slecht van kwaliteit is maar vrijwel de enige die wat meer laat zien van de zogenoemde cartridge plooi. Als je oplet zie je dat deze eigenlijk heel erg lijkt op het rimpelen/ruchen van stof maar dan dus niet als een band die je onderaan bevestigd maar als effect op de hele rok.  Je zult hier wel echt ontzettend sterk draad voor moeten gebruiken en afhankelijk van de stof ook een dikkere naald. Meer weten? Lees dan hier verder over het rimpelen van stof.

 

Share With:
Rate This Article
No Comments

Geef een reactie

Close